काल रात्री घरी येताना मोहसीन भेटला. त्याने मला थांबवून बातमी दिली, आपले बी.डी. बनसोडे सर गेले. मी क्षणभर स्तब्ध झालो. पी. के.चौकेकर, सिद्धार्थ जाधव यांच्याशी संपर्क साधून सरांच्या निधनाबद्दल विचारले. दुर्दैवाने सरांच्या निधनाची बातमी खरी होती. लहानपणापासून ज्या सरांच्या सानिध्यात वाढलो, मोठे झालो त्या बनसोडे सरांच्या अचानक जाण्याने धक्का बसला. आम्ही चाचींकडे भाड्याने राहत असताना सरही तेथेचे भाड्याने रहायचे. त्यामुळे लहानपणापासून सरांविषयी मनामध्ये भिती होती. परंतु जसजस सरांबद्दल जाणून घेत गेलो तसतशी सरांबद्दलची भिती कमी होत गेली. मी पहिलीत असल्यापासून सरांना नेहमी सामाजिक कार्यक्रमात पहायचो. जिल्ह्यातील विविध गावांमध्ये तथागत बुद्ध, म. फुले, राजर्षी शाहू महाराज, डाँ. आंबेडकर जयंतीनिमित्त सरांच्या प्रबोधनात्मक कार्यक्रमाचे आयोजन व्हायचे. सर तथागत बुद्ध, म. फुले, रा. शाहू, डाँ. आंबेडकर यांच्या साहित्याचे अभ्यासक होते. प्रबोधनाच्या कार्यक्रमात सरांचे भाषण नेहमीच अभ्यासपूर्ण असायचे. हतिहासाच्या सनावळ्या, हतिहासाचे संदर्भ, घटनाक्रम याची इत्यंभूत माहिती सरांच्या वक्तूत्वातून मिळायची. सामाजिक कार्यक्रमात सरांची भाषणे तासनतास चालायची. सर आपल्या अमोघ वक्तृत्व शैलीने जनसमुदायाला भारुन टाकायचे. आठवी ते दहावी ही तीन वर्षे बनसोडे सरांनी आम्हाला हतिहास विषय शिकवला. ही तीन वर्षे मी व माझे भंडारी हायस्कूलमधील मित्र मैत्रिणी कधीच विसरू शकत नाही. सरांची इतिहास शिकवण्याची पद्धत अफलातून होती. सर शिकवताना मराठी, हिंदी, इंग्रजी, मालवणी भाषेचा वापर करायचे. त्यामुळे इतिहासातील प्रत्येक गोष्ट आम्हाला आवडू लागली. आम्ही सर्वजण इतिहासाचा पेपर मार्कांसाठी नाही तर नवीन काहीतरी शिकता येईल या भावनेतून लिहायचो. भारतीय स्वांतत्र्य लढ्याचा इतिहास, आधुनिक भारताचा इतिहास, प्रबोधन चळवळ या इतिहासातील घटना सर रंजन पद्धतीने शिकवत त्यामुळे सरांच्या तासाला आम्हाला कधीच कंटाळा आला नाही. सरांनी शिकवलेल हिटलरचे ब्लीड्स क्रिग असो वा पुणे करार सर्व गोष्टी आजही स्मरणात आहेत. सरांचे हतिहास विषयासोबत हिंदी व इंग्रजी भाषेवर विलक्षण प्रभुत्व होत. सरांचे हिंदी व इंग्रजी ऐकणे ही आम्हा विद्यार्थ्यांनासाठी विलक्षण पर्वणी असायची. बनसोडे सर हे कडक शिस्तीचे असले तरी ते मनाने मृदू होते. अनेक वेळा सर भावनिक होताना मी पाहिले आहे. राजूरकर सरांच्या निरोप समारंभात बनसोडे सर भावनिक झाले होते. बँ. नाथ पै सेवांगण येथे सरांचा सेवानिवृत्त सत्काराचा कार्यक्रम आयोजित करण्यात आला होता. या कार्यक्रमात आपल्या लहानपणीची आर्थिक परिस्थिती सांगताना सरांच्या डोळ्यात अश्रु तरळले होते. सरांच्या अचानक जाण्याने आम्हा सर्वच विद्यार्थ्यांना धक्का बसला आहे. परंतु सर आमच्यामध्ये नाही हे सत्य आज मान्य करायला हवे. सौ. बनसोडे मँडम, आशिष, मनीषा, दिपाली व बनसोडे परिवाराच्या दु:खात आम्ही सर्व विद्यार्थी सहभागी आहोत. सरांच्या जाण्याने हतिहासाचे रेफरन्स बुक मात्र हरवले आहे. सरांना आम्हा सर्व विद्यार्थ्यांनाकडून भावपूर्ण श्रद्धांजली!
संग्राम कासले, मालवण
भावपूर्ण श्रद्धांजली सर! ... बनसोडे सर
उत्तर द्याहटवाआणि शिस्त हे जवळचे समीकरण. इतिहास शिकवण्यापेक्षा तो डोळ्यासमोर उभा करणे हे सरांचे वैशिष्ट्य. भाषेचे प्रभुत्व आणि चेहऱ्यावरील हावभाव होते ना त्यामुळे एखाद्या विषयावर विद्यार्थ्यांना खेळवत ठेवणे, त्याची आवड निर्माण करणे, ही लकब फक्त सरांकडेच! अर्थात जोडीला शिस्त ही होतीच. धर्मनिरपेक्ष विचारसरणी, जहाल मतवादी, पुरोगामी विचार असल्याने सर नेहमी काही मोठ्या व्यक्तीमत्वांवर मिश्कील टिप्पणीही करायचे. त्यामुळे कधी त्यांच्या तासिका संपायच्या हे कळतच नसे. सरांच्या निधनाचे वृत्त समजताच क्षणभर मन स्तब्धच झाले. जवळ असते तर अंतिम दर्शन मिळाले असते. त्यांच्या कुटुंबीयाच्या दुखाःत आम्ही सर्व त्यांचे विद्यार्थी सहभागी आहोत. ईश्वर त्यांचे आत्म्यास सद् गती देवो ही प्रार्थना!
Bhavpurn shradhanjali sir tumchi achanak Janine aamhala acharya cha dhakkach basla tumchi English itihas aani hindi shikavnichi paddhat veglich hoti tumhi je kahi shikvaycha te aamhala patkan lakshat rahich tumchi ek aathavan mazi kayam lakshat rahili ti mhanje mi 6 vit astana mi vispithavar bhashan kel hot ti nantar tumhi maz kautuk kelat aani mla bhashan karni chi ek veglich prerna milali to mazi aayushatil sarvat sundar aathavan hoti tumchi achanak Janine mla dhakkach basla
उत्तर द्याहटवा