Sangram kasale

सेवांगण उपक्रम समुह ग्रुप  काही दिवसांपूर्वी मी सेवांगण उपक्रम समुह ग्रुपशी जोडला गेलो. सेवांगण उपक्रम समूह या ग्रुपवरुन स्पर्धांचे निकाल बातमीसाठी उपलब्ध होतील हा माझा प्राथमिक हेतू होता. परंतु आज हा ग्रुप माझ्या ज्ञानात भर घालत आहे. त्याचबरोबरीने नवनवीन गोष्टी शिकायला लावत आहे. शालेय जीवनात मी बँ. नाथ पै सेवांगणच्या स्पर्धेत भाग घेतला होता. परंतु त्यावेळी मला सेवांगणच्या स्पर्धेत पारितोषिके मिळाले नव्हते. मात्र गेल्या काही दिवसात सेवांगण उपक्रम समूहातील दोन स्पर्धेत मी सहभागी झालो आणि त्यातील दोन स्पर्धेत मला पारितोषिके मिळाले. माझ्यासोबत बँ. नाथ पै सेवांगणच्या आँनलाईन स्पर्धेत अनेक जण सहभागी होत आहेत आणि पारितोषिके प्राप्त करीत आहेत. सेवांगण उपक्रम समूह हा ग्रुप लहान मुलांपासून मोठ्या व्यक्तींचा सर्वांचाच आवडता आहे. या ग्रुपच्या माध्यमातून लहान मुलांना छान छान कथा ऐकायला मिळतात. आता तर विज्ञानकथाही ऐकायला मिळणार आहेत. एकूणच कोरोना व लाँकडाऊन कालावधीतही लहान मुलांवर संस्कार करण्याचे काम, त्याबरोबरीने इतरांना कार्यप्रवण करण्याचे कार्य या ग्रुपच्या माध्यमातून केले जात आहे. ग्रुपमध्...

पप्पू.....  पप्पू माझा बीएडचा सहकारी. पप्पूचे मुळ नाव राजाराम पण तो सर्वत्र पप्पू याच नावाने प्रसिद्ध आहे. बीएडच्या पूर्ण वर्षात कोणताही तणाव न घेता बीएड योग्य पद्धतीने पूर्ण करणारा अवलिया कलाकार म्हणजे पप्पू. पप्पू कुडाळ हायस्कूलला शिक्षक म्हणून अध्यापनाचे कार्य करतो. पप्पू हा मित्रांमध्येच जास्त रमतो. किंबहुना त्याचा मित्रसाठा भरपूर आहे. अभ्यासाबरोबरच क्रिकेट हे पप्पूचे वेड. जिल्ह्यातील अनेक क्रिकेट सामने पाहण्यासाठी तो आवर्जुन उपस्थित असतो. बीएडला असताना सायंकाळी क्रिकेट खेळण्यासाठी तो मैदानावर आवर्जून उपस्थित असायचा. बीएडला असताना अनेक वेळा मैदानावर त्याने जिल्हास्तरीय क्रिकेट स्पर्धा आयोजन करण्याचा संकल्प केला होता. पप्पू हा जसा क्रिकेटवेडा आहे तसाच त्याला भटकंती करण्याचा छंद आहे. टु व्हिलर, फोर व्हीलरने तो जिल्ह्यात व जिल्ह्याच्या बाहेर भटकंती करत असतो. इतरांना मदत करणे हा पप्पूचा स्वभाव आहे. बीएडचा आमचा सहकारी रमेश भोये हा अपंग असल्याने त्याला पाठाला  जाताना अडचणी येत होत्या. ही बाब पप्पूच्या लक्षात येताच पप्पू आपल्या दुचाकीने त्याला पाठ असलेल्या शाळेत पोहचवायचा. पप्पूच...

वसतीगृह चळवळीचे प्रणेते...राजर्षी शाहू महाराज... आज राज्यात व देशात शासनाकडून वसतीगृहे उभारण्यात आली आहेत. आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल, मागासलेल्या जातींच्या मुलांसाठी ही वसतीगृहे कार्यरत आहेत.  लोकशाही व्यवस्थेत मिळालेल्या मिळालेल्या हक्क आणि अधिकारानुसार आज प्रत्येक जण शिक्षण घेत आहे. परंतु 20 व्या शतकाच्या प्रारंभापर्यंत शिक्षण ही ठराविक लोकांची मक्तेदारी होती. शिक्षणाची कवाडे बहुजन समाजाला खुली व्हावीत यासाठी आयुष्यभर छत्रपती शाहू महाराजांनी प्रयत्न केले. तत्कालीन परिस्थितीत बहुजन समाजाच्या मुलांची शिक्षणासाठी परवड होत असे. ग्रामीण भागात शिक्षणाची सोय नसल्याने बहुजन समाजातील मुलांना शिक्षणासाठी शहरात यावे लागत असे. परंतु मोठ्या शहरात राहण्याची, जेवणाची त्यांची व्यवस्था होत नव्हती. ही बाब ध्यानात आल्यावर छत्रपती शाहू महाराजांनी 20 व्या शतकाच्या प्रारंभी म्हणजे 18 एप्रिल 1901 रोजी कोल्हापूर येथे व्हिक्टोरिया मराठा बोर्डींग स्कूल या कोल्हापूरातील पहिल्या वसतीगृहाची स्थापना केली. या बोर्डींग स्कूलच्या नावात मराठा असा उल्लेख असला तरी वसतिगृहात मराठ्यांप्रमाणे मुसलमान, शिंपी, कोळी, माळी, ग...

भूष......... पत्रकारिता, फोटोग्राफी, पेंटिंग, काव्यलेखन याचा कुठल्याही प्रकारचा वारसा नसताना मालवणमधील भूषण मेतर या उदयोन्मुख लेखक, कवी, पत्रकाराने अनेक क्षेत्रात आपला ठसा उमटवला आहे. बालपणीच वडीलांचे छत्र हरवलेला भूषण हा संवेदनशील मनाचा आहे. त्याच्या कवितांमधून संवेदनशील मनाचे दर्शन घडते. भूषणच्या कविता या समाजातील सर्व घटकांचा वेध घेणाऱ्या आहेत. मैत्री, प्रेम, शाळा, पारंपरिक मच्छीमार, मत्स्यसंस्कृती, किनारपट्टीवर येणारी वादळे या सारख्या घटनांना भूषणने कवितेच्या माध्यमातून सर्वांपर्यंत मांडले आहे. भूषण हा उत्तम चित्रकार आहे. शालेय जीवनात त्याने असंख्य चित्रे रेखाटली आहेत. या चित्रांमध्ये त्याने समाजमनाचा वेध घेतलेला दिसतो. पत्रकारितेच्या निमित्ताने भूषण शहरी व ग्रामीण भागात सातत्याने भ्रमंती करत असतो. ही भ्रमंती करताना त्याने कँमेराने केलेले क्लिक अफलातून आहेत. मालवण राँक गार्डन, भंडारी हायस्कूल, टोपीवाला हायस्कूल, चिवला बीच, बंदरजेटी, मालवण किनारपट्टी ही भूषणने व्लिक केलेली छायाचित्रे सर्वांच्या पसंतीस उतरलेली आहेत. छायाचित्र, काव्यलेखन हा छंद जोपासताना पत्रकारितेच्या माध्यमातूनही सम...

दत्ता..... पुणे येथील समतादूत प्रकल्पाच्या ट्रेनिंगमध्ये माझी दत्ता गायकवाड या पुणे येथील मित्राशी ओळख झाली होती. मला वाटले होते ही ओळख ट्रेनिंग पुरतीच मर्यादित राहिल पण तसे घडले नाही समतादूत प्रकल्पाच्या निवडीत मला रायगड जिल्ह्यातील माणगाव तालुका मिळाला होता. माझा ग्रामसेवक मित्र नितेश तांबे याने मला तळा येथील त्याचा मित्र ग्रामसेवक अतुल इंगळे याचा संपर्क नंबर दिला होता. त्यानुसार मी तळा येथे गेलो. एक रात्र अतुलकडे राहिलो. पण त्यानंतर दुसऱ्या दिवशी पासून खोली शोधण्याची मोहिम हाती घेतली. खोलीसाठी शोधमोहीम राबवताना लक्षात आले की दत्ता तळा तालुक्यात राहतो. मी दत्ताची भेट घेतली आणि खोली शेअर करण्याविषयी विचारले. दत्ताने लागलीच होकार दिला आणि आम्ही तळा येथे एकत्र राहू लागलो. अकरा महिने मी आणि दत्ता तळा येथे राहिलो. या कालावधीत दत्ताकडून बऱ्याच गोष्टी शिकता आल्या. दत्ता हा उत्तम फोटोग्राफर आहे. पुणे जुन्नर येथे त्याने काही काळ फोटोग्राफी केली. याच दरम्यान तो स्पर्धा परिक्षेचाही अभ्यास करायचा. तळा येथेही दत्ताने स्पर्धा परीक्षेची भरपूर पुस्तके आणली होती. दत्तामुळे मला देखील स्पर्धा परीक्षेची...

मालवण प. स.चे विद्यालय अँप कोरोना कालावधीत लाँकडाऊनमुळे विद्यार्थ्यांना तीन महिने घरीच रहावे लागले आहे. अशा परिस्थितीत शाळा कधी सुरु होणार असा प्रश्न निर्माण झाला होता. परंतु सोमवारी शैक्षणिक वर्ष सुरु करण्यास राज्य सरकारने परवानगी दिली आहे. रेडझोनमध्ये असणाऱ्या शाळा सद्यस्थितीत बंद राहणार असून विद्यार्थ्यांची आरोग्याच्या दृष्टिकोनातून काळजी घेऊन शाळा सुरु होणार आहेत. परंतु या कालावधीत विद्यार्थ्यांचे शैक्षणिक नुकसान होऊ नये यासाठी आँनलाईन शिक्षणाचा देखील एक पर्याय असणार आहे. विद्यार्थ्यांचे शैक्षणिक नुकसान होऊ नये यासाठी मालवण पंचायत समितीच्या टिमने विद्यालय हे अँप विकसित केले आहे. मालवण पं.स.चे गटविकास अधिकारी राजेंद्र पराडकर, सभापती अजिंक्य पाताडे, उपसभापती राजू परुळेकर, सर्व प.स.सदस्य यांच्या मार्गदर्शनाखाली तंत्रस्नेही शिक्षकांच्या टिमने विद्यालय अँप विकसित केले आहे. या अँपचे उद्घाटन जि. प. मुख्य कार्यकारी अधिकारी हेमंत वसेकर यांच्या हस्ते करण्यात आले. तिसरी ते सातवी पर्यंतचा इयत्तावार अभ्यासक्रम या अँपमध्ये सामाविष्ट करण्यात आला आहे. अभ्यासक्रमातील पाठांच्या स्मार्ट पीडीएफ बनविण्...

अनटोल्ड स्टोरी....... टीव्ही वाहिन्यांवरुन सुशांतसिंग राजपूतने आत्महत्या केल्याचे वृत्त प्रसारित झाले. या घटनेने सुशांतसिंग राजपूतच्या अनेक फँनला धक्का बसला. पवित्र रिश्ता या सिरीअलमधील मानव या व्यक्तीरेखेमुळे सुशांत अनेकांच्या मनात घर केले होते. त्यानंतर त्याने हिंदी चित्रपटसृष्टीत पदार्पण केले. काय पो चे पासून त्याचा हिंदी चित्रपटसुष्टीचा अभिनय प्रवास सुरु झाला. प्रत्येक चित्रपटात सुशांतने अभिनयाचे वेगळेपण जपले होते. त्याचा प्रत्येक चित्रपटातील अमिनय नाविन्यपूर्ण असायचा. शुद्ध देसी रोमान्स, केदारनाथ, छिछोरे या चित्रपटाने सुशांत तरुणाईच्या गळ्यातील बनला होता. त्याचे सर्व चित्रपट अप्रतिम होते. परंतु मला त्याचा एम.एस.धोनी अनटोल्ड हा चित्रपट खूप आवडतो. हा चित्रपट किती वेळा पाहिला तरी कंटाळा येत नाही. एम. एस. धोनी या चित्रपटात सुशांतसिंगने धोनीची भूमिका अप्रतिम साकारली. या चित्रपटासाठी सुशांतसिंगने भरपूर मेहनत घेतली होती. चित्रपटात सुशांतसिंग जणू महेंद्रसिंग धोनीच भासत होता. चित्रपटात सुशांतसिंगने साकारलेले प्रत्येक प्रसंग स्ट्रगल करणाऱ्या तरुणाईसाठी प्रेरणादायक वाटतात. चित्रपटात एके ठिका...

आमचे संगीत सुपरस्टार.....  मळलेल्या वाटेने सर्वजण चालतात मात्र काहीजण इतरांपेक्षा काहीतरी वेगळे करुन स्वतःची ओळख निर्माण करतात.  भंडारी हायस्कूलचे माजी विद्यार्थी  आणि माझे मित्र प्रसाद रानडे, करुणा रानडे, मानेंद्र आचरेकर यांनी संगीत क्षेत्रात वेगळी ओळख निर्माण करून स्वतः ला सिद्ध केले आहे. हे सर्वजण आमच्यासाठी संगीत सुपरस्टार आहेत. मी सुरुवात करतो प्रसाद आणि करुणा यांच्या संगीत क्षेत्रातील प्रवासाबद्दल. प्रसाद आणि करुणा यांना बालपणापासून संगीताचे धडे मिळाले आहेत. भंडारी हायस्कूलचे शिक्षक आणि आमचे गुरुवर्य ध्रुवकुमार रानडे हे करुणाचे बाबा तर प्रसादचे काका. रानडे सरांच्या मार्गदर्शनाखाली दोघांनी संगीताचे धडे गिरवले आहेत. शालेय जीवनात दोघांनीही गीतगायन स्पर्धेत अनेक पारितोषिके प्राप्त केली आहेत. प्रसाद उत्कृष्ट गायक, संगीतकार, गीतकार आहे. प्रसाद आणि करुना दोघेही तबला वाजवतात. आम्ही कणकवलीला सादर केलेल्या बाप्पा मोरया या एकांकिकेत करुणाने तबला वादन करून सर्वांना अचंबित केले होते. शालेय जीवनापासून प्रसाद आणि करुणाने संगीताची आवड जोपासली. दोघांनीही आपल्या आवडीचे रुपांतर करीअरम...

मिस्टर 360 डिग्री.......... काही दिवसांपूर्वी पत्रकार आणि अभ्यासक महेंद्र पराडकर यांनी फेसबुकवर एक पोस्ट टाकली होती. त्यात त्यांनी म्हटले होते, की काही मित्रांच्या मते, त्याची पत्रकारिता ही सीआरझेडप्रमाणे 500 मीटरच्या आत राहिली' या पोस्टखाली महेंद्रचे समर्थन करणाऱ्या अनेक पोस्ट पडल्या होत्या. त्यामुळे महेंद्र आणि त्याची पत्रकारिता याबाबत लिहिने मला आवश्यक वाटते. महेंद्र 2004 पासून पत्रकारितेत आला. 2004 ते 2015 कालावधी महेंद्रने दै. तरुण भारतमध्ये पत्रकार म्हणून काम केले. त्यानंतर तो फ्रिनाल्सकडे वळला. मी माझ्या शालेय जीवनापासून महेंद्रची पत्रकारिता पाहिली आहे. माझ्या मते महेंद्रची पत्रकारिता 500 मीटर पर्यंत मर्यादित नक्कीच नाही तर ती 360 डिग्रीप्रमाणे सर्व घटकांवर भाष्य करणारी आहे. महेंद्रला नाट्य, चित्रपट क्षेत्राविषयी सखोल ज्ञान आहे. नाट्य व चित्रपटाची समीक्षा तो उत्तम पद्धतीने मांडतो. तो स्वतः अभिनेता असल्याने नाटक व चित्रपटाशी संबंधित अनेक बाबी त्याला माहित आहेत. याचा उपयोग त्याने अनेक चित्रपट, नाट्य अभिनेत्यांना प्रश्न विचारताना बखुबीने केला आहे. अशोक सराफ, सोनाली कुलकर्णी तसे...

वेल डन सचिन....... काल सायंकाळी कोकण नाऊ चँनलच्या फेसबुक पेजवर कोकणातील उदयोन्मुख कलावंत सचिन वळंजू याची मुलाखत सुरु होती. या मुलाखतीमध्ये सचिनबद्दलच्या अनेक गोष्टी समजल्या. सचिनला मी पहिल्यांदा बांदा येथील युवा महोत्सवात पाहिले होते. देवगड काँलेजने सादर केलेल्या वुई द पीपल या एकांकिकेत त्याने अप्रतिम काम केले होते. त्यानंतर सचिन मला भेटला होता समतादूत प्रकल्पाच्या निमित्ताने मालवण एसकेपी काँलेज येथे. त्याने एक अप्रतिम अँक्ट सादर केला होता. पण याही पलीकडे मला एक वेगळा सचिन फेसबुकवरील मुलाखतीच्या निमित्ताने दिसून आला. सचिन अभिनेता आहेच पण उत्तम गायकही आहे. त्याने फेसबुक लाईव्हवर सादर केलेली गीते जबरदस्त होती. अण्णाभाऊ साठेंची छक्कड, भीमराव पांचाळेंची गजल, दोनच राजे इथे जन्मले, चांदण्याची काया ही गीते सचिनने स्वतःच्या अंदाजात सादर केली. एका तासाच्या मुलाखतीत सचिनने बालपणापासून घेतलेली मेहनत दिसली. नाटकातील पाठांतरच्या क्लुप्त्याही त्याने उलघडल्या. सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे मेहनतीला पर्याय नसल्याचे त्याने सांगितले. सचिन विविध व्यावसायिक नाटकांमध्ये अभिनय करतो. स्टार प्रवाहवरील एक टप्पा आऊट...

  फेसबुक फ्रेंड विक्रांत चव्हाण.........   सोशल माध्यमामुळे सर्व जग जवळ आले आहे. सोशल माध्यमाद्वारे आपण जगभरातील माणसांची संवाद साधू शकतो. फेसबुकच्या निमित्ताने माझी विक्रांत चव्हाण सर या बहुआयामी व्यक्तीमत्वाशी ओळख झाली. विक्रांत चव्हाण यांच्यासोबत माझी कधीही भेट झालेली नाही. तरीही फेसबुकच्या माध्यमातून ते मला दररोज भेटत असतात. विक्रांत चव्हाण हे मूळ देऊळवाडा मालवण येथील आहेत. सध्या ते नवमहाराष्ट्र हायस्कूल घाटकोपर येथे मुख्याध्यापक म्हणून कार्यरत आहेत. शिक्षक हा अष्टपैलू असतो हे विधान विक्रांत चव्हाण यांच्या वेगवेगळ्या उपक्रमातून दिसून येईल. विक्रांत हे त्यांच्या शाळेशी निगडीत विविध उपक्रम फेसबुकवर मांडत असतात. काही समस्यांमुळे ज्या विद्यार्थ्यांना आपले शिक्षण सोडावे लागले पण रात्र शाळेच्या माध्यमातून त्या विद्यार्थ्यांनी आपले शिक्षण पूर्ण केले अशा विद्यार्थ्यांची ओळख विक्रांत चव्हाण यांच्या फेसबुक पेजमधून होत असते. मालवण आणि कोकणविषयी असणारे नितांत प्रेम त्यांच्या पोस्टमधून सातत्याने दिसते. त्यांचा घामोळा लेख सुंदर होता. मनीआँर्डरची पोस्टही जुन्या आठवणी जाग्या करणारी होती. ...

काय रे काय आसा?..... हा फँव्हेरट डायलाँग आहे माझा माजी सहकारी समतादूत आणि सध्या जिल्हा ग्रामीण विकास यंत्रणेत समन्वय असणाऱ्या सचिन नाईक याचा. सचिन हा दोडामार्ग असायचा त्यावेळी त्याच्या मोबाईलला रेंज नसायची. त्यावेळी समतादूत प्रकल्पाची अपडेट जाणून घेण्यासाठी तो मोबाईल करायचा तेव्हा आवर्जून विचारायचा काय रे काय आसा? समतादूत प्रकल्पाच्या निमित्ताने माझी व सचिनची ओळख झाली. या काळात सचिनच्या बहुरंगी व्यक्तीमत्वाची ओळख झाली. सचिनचे डी.एड व बी.एड झाले आहे. त्यामुळे सचिनचे फलकलेखन उत्तम आहे. समतादूत प्रकल्पात आम्हाला मासिक अहवाल तयार करावा लागत असे. आमच्या सर्वांमध्ये सचिनचा मासिक अहवाल सर्वात सुंदर असायचा. त्यामुळे अनेकजण सचिनकडून मासिक अहवालाचे पहिले पान तयार करून घ्यायचे. सचिनने अनेक समतादूतांना अहवाल लेखनाचे पान तयार करून दिले आहे. परंतु हे काम असताना सचिन कंटाळायचा नाही. नेहमी दुसऱ्याला मदत करणे हा सचिनचा स्थायीभाव आहे. सचिन उत्तम वादक, गायक, निवेदक आहे. समतादूत प्रकल्पातील समतारथात सचिनने सुंदर वादन केले होते. सचिनची भारतीय संविधानाची प्रास्ताविकाही तोंडपाठ आहे. अनेक शाळांमध्ये त्याने भा...

                                                        जुन्या आठवणी........ काल रात्री आमच्या आँफिसमध्ये ज्येष्ठ पत्रकार राजा खांडाळेकर आले होते. मी त्यांना साप्ताहिक व दैनिक याबद्दल माहिती विचारली. राजा भाऊंनी क्षणाचाही विलंब न लावता आठवणींचा पेटारा माझ्यासमोर उलघडला. राजा भाऊ 1975-76 सालातील पत्रकारितेबद्दल ते बोलत होते. मुंबईतून येणाऱ्या वृत्तपत्रातून स्थानिक बातम्या येत नव्हत्या. स्थानिक बातम्या फक्त साप्ताहिकामधूनच यायच्या. साप्ताहिकाच्या संपादकालाच बातम्यांशी संबंधित सर्व कामे करावी लागायची. स्पाँटवर जाऊन बातमी घेणे, संकलन करणे, छपाई करणे ही सर्व कामे जिकरीची असायची तरीही संपादक ती कामे आनंदाने करायचे.ज्येष्ठ साहित्यिक ह. मो. मराठे दहावी परीक्षेत पहिले आल्याचे वृत्त ह.मो. यांना त्यांच्या शेजारी येणाऱ्या जनयुग साप्ताहिकामधूनच समजले होते. सदा वराडकर यांनी वस्त्रहरणचे परीक्षण साप्ताहिकातून लिहिले होते. त्या परिक्षणाचे दस्तुरखुद्द स्व. मच्छिंद्र ...

पावसाळा अन् आमची शाळा....... गेले महिनाभर उष्णतेच्या लाटेने सर्वांना हैराण केले होते. त्यामुळे गारव्यासाठी प्रत्येक जण मेघराजाची वाट पाहत होते.काल सकाळी किनारपट्टीवर मात्र पावसाळी वातावरण दिसत होते. मालवणात सकाळी जरासा पाऊस पडला. पण त्यानंतर वातावरणात एक गारवा पसरला. रविवारी रात्री मान्सूनपूर्व पावसाचे आगमन झाले. अन् तप्त झालेल्या धरणीला शांत करुन गेले. आज वातावरणात सगळीकडे गारवा पसरला आहे. क्षणभरासाठी मिलिंद इंगळेंच्या गारवा अल्बमधील गीतांची आठवण झाली. पाऊस सुरु झाल्याने अनेकांची छत्री, रेनकोट, गाडीचे कव्हर या वस्तू शोधण्याची लगबग सुरु झाली असेल. पाऊस आणि शाळा हे समीकरण ठरलेले आहे. भंडारी हायस्कूलमध्ये आम्ही मोठा पाऊस झाला की नेहमी उत्साहित असायचो. विचार विशेषतः देवबाग, घुमडे येथील मुले आनंदीत असायची. अशातच पावसाचा जोर वाढला की शिपाई मामांचे वर्गात आगमन व्हायचे. शिपाई मामांचे आगमन म्हणजे शाळा सोडून देणार हे जवळजवळ निश्चित असायचे. त्यामुळे आम्ही सर्व साहित्य गोळा करुन वर्गाच्या बाहेर पडण्याच्या तयारीत असायचो. अखेर मुख्याध्यापकांची सूचना आली की शाळेला सुट्टी मिळायची. पावसाळ्याच्या कालाव...